Astana görüşmeleri başladı: Gündem ateşkes

Suriye’deki çatışmaların durdurulması amacıyla askeri muhalefet, Beşşar Esad rejimi, Türkiye, Rusya, İran ve ABD'nin katılımıyla Kazakis...

Suriye’deki çatışmaların durdurulması amacıyla askeri muhalefet, Beşşar Esad rejimi, Türkiye, Rusya, İran ve ABD'nin katılımıyla Kazakistan’ın başkenti Astana’daki toplantı başladı 

Suriye’deki çatışmaların durdurulması için Türkiye ve Rusya’nın öncülüğünde Kazakistan’ın başkenti Astana’da düzenlenen toplantıda bugün (23 Ocak) görüşmelere geçildi.

İki gün sürmesi öngörülen toplantıya, Suriye rejim ve askeri muhalefeti, Türkiye, Rusya, İran ve ABD katıldı. Türkiye ile Rusya’nın öncülüğünde düzenlenen ve yoğun bir hazırlık sürecinin ardından gerçekleşen toplantı için taraflar dün (22 Ocak 2017) saat 13.00’e doğru Rixos Otel’e gelmişti.
Astana'daki toplantıya muhalifler adına masaya 14 kişilik askeri heyet oturdu. Heyette, Şam Kolordusu (Feylaku’ş Şam), İzzet Ordusu (Ceyşü’l İzza), Zafer Ordusu (Ceyşü’l Nasır), İslam Şehitleri (Şüheda el-İslam), Mücahitler Ordusu (Ceyşü’l Mücahidin), Birinci Sahil Tümeni, Şam Askerleri (Ecnadü'l Şam), Festakim Birliği (Tecemmu Festakim), Sultan Murat Tugayı, Şam Cephesi (Ec-Cephe eş-Şamiye), Özgür İdlib Ordusu (Ceyşü’l İdlib el-Hur), İslam Ordusu (Ceyşü’l İslam), Güney Cephesi (Ec-Cephe ec-Cenubiye) temsilcileri yer aldı.

Kazakistan/Astana görüşmelerden

Toplantıya Suriye, Türkiye, Rusya, İran, ABD ve BM Genel Sekreteri Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura katıldı.
Türkiye ve Rusya, görüşmelerin verimli geçmesi için katılımcı ülke sayısını sınırlı tutmuştu.

Türkiye’yi Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sedat Önal’ın, İran’ı Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Cabiri Ensari’nin temsil ettiği toplantıda, ABD heyetine Astana Büyükelçisi George Krol başkanlık ediyor. Rus tarafı adına ise Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Suriye Özel Temsilcisi Alexander Lavrentiev ile Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Bogdanov görüşmelerde yer alacak. Müzakerelerde Esed rejimi adına masada Birleşmiş Milletler’deki temsilcisi Beşar el-Caferi bulunuyor.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, toplantının 24 Ocak akşam saatlerine kadar sürmesinin beklendiğini duyurmuştu. Astana görüşmelerini 320 yabancı, 120 yerel basın mensubu takip ediyor.

İLK GÜNDEM MADDESİ ATEŞKES İHLALLERİ

Toplantıda ilk olarak, 30 Aralık’ta ilan edilen ateşkesten sonraki ihlaller masaya yatırıldı.
Muhalefet heyetinin başkanı  Muhammed Alluş, "Ateşkes sağlanmadıkça, ikinci adıma geçmeyeceğiz." dedi.
Alluş, Astana'da ilk oturumun ardından yaptığı konuşmada, siyasi çözüm konuşulmadan önce ateşkesin sağlamlaştırılması gerektiğini vurguladı.
"Ateşkes sağlanmadıkça, ikinci adıma geçmeyeceğiz." diyen Alluş, kuşatma altında tutulan bölgelerdeki insani durumun iyileştirilmesi ve rejim hapishanelerinde hiçbir eyleme katılmadığı halde tutuklu bulunan 13 bin kadının ilk etapta serbest bırakılması gerektiğini bildirdi.
Alluş, "Gerçek siyasi çözüm, Esed ve destekçilerinin ülkeden ayrılmasıyla gerçekleşecek" diye konuştu.
YPG TERÖR LİSTESİNE ALINSIN: İran komutasındaki milislerin varlığını da "İran milislerinin Doğu Guta ve Barada Vadisi'nde ne işi var?" diyerek eleştiren Alluş, "PYD'nin, İran milislerinin DEAŞ'tan farkları yok. Bu grupların da terör listesine alınması gerekiyor." ifadesini kullandı.Suriye’deki çatışmaların durdurulması amacıyla askeri muhalefet, Beşşar Esed rejimi, Türkiye, Rusya, İran ve ABD heyetleri, Kazakistan’ın başkenti Astana’da bugün bir araya geldi.
Türkiye saatiyle 11.00 sularında başlayan toplantıda ilk oturumunun sonunda verilen aranın ardından ikinci oturuma geçildi.
Yeni oturum, taraflar arasında dolaylı şekilde devam ediyor. 

ASTANA’DAKİ İLKLER

Suriye’de 30 Aralık’ta ilan edilen ateşkeste muhalifler adına garantör olan Türkiye, Rusya ile Astana toplantısının öncülüğünü yapıyor.

Astana’daki toplantının en önemli yönlerinden biri, Suriye askeri muhalefetinin, iç savaşın başından bu yana görüşmelere en geniş katılımı sağlaması. Diğer taraftan Astana’ya gelmeyen Ahraru’ş Şam gibi bazı gruplar ise ateşkes sürecine tam olarak uyuyor.

Muhalifler Ankara’daki hazırlık toplantılarında yıllar sonra ilk kez büyük bir görüş birliği sağladı.

Batı başkentlerinde yapılan diğer toplantılardan farklı olarak, masada bulunanların tamamı bu sefer ilk kez, sahada savaşan askeri gruplardan oluşuyor.

Türkiye ve Rusya’nın öncülüğünde sağlanan bir diğer “ilk” de askeri muhalefet ile Esed rejiminin 6 yıllık iç savaşta aynı masada doğrudan görüşmeler yapacak olması. Daha önce Cenevre’de esir değişimi ve bazı güven artırıcı tedbirler için oldukça kısa ve dar kapsamlı bir temas olmuştu.

Rusya ve İran da ilk kez askeri muhalefeti bir araya gelmiş haliyle toplantı masasında karşılarında görecek.

TÜRKİYE’NİN ÇABALARI

Türkiye ve Rusya’nın doğu Halep’teki sivil nüfus ve savaşçıların tahliye edildiği operasyonun ardından iç savaşı sona erdirecek yeni bir inisiyatif üstlenmesi, Batı başkentlerini rahatsız etmişti.

Batı yönetimlerinden Kazakistan’daki buluşma için destek açıklaması gelmesine karşılık görüşmelerin Astana’dan hemen sonra tümüyle Cenevre’ye taşınması gerektiği mesajı veriliyor.

Diğer taraftan görevi sona eren Başkan Barack Obama yönetiminin Suriye sahasında görevli uzantıları, çok sayıda muhalif gruba Astana’ya gitmemeleri yönünde baskı yapmıştı.

Suriye askeri muhalefetinin, gerek ateşkes sürecine sadık kalması gerek geniş bir katılımla Astana'ya gelmesi Türkiye’nin tek başına başarısı olarak görülüyor. AA muhabirine bilgi veren Türk yetkililer, Ankara’nın başarısının Rusya’nın beklentilerinin dahi üzerinde olduğuna dikkati çekti.

Diplomatik kaynaklar, Türkiye’nin 30 Aralık’ta başlayan ateşkes ve sonrasında garantörlük görevini başarıyla yerine getirmesine paralel biçimde, Rusya’nın da garantör devlet olarak rejim güçlerinin ateşkes ihlallerine engel olması gerektiğini vurguluyor.