Suriye ve Irak'ta 2016 böyle geçti Suriye ve Irak'ta son durum: Yerel unsurların güç paylaşımının yanı sıra Doğu ve Batı arasındaki ...
 |
| Suriye ve Irak'ta 2016 böyle geçti |
Suriye’de “Arap Baharı” adıyla bilinen gösteriler 15 Mart 2011'de başladı. Nisan 2011’de ise ülke çapına yayıldı. Silahlı çatışmaların da Nisan ayında başladığı Suriye’deki savaşta ülke YPG, IŞİD, muhalifler ve rejim kontrolünde 4 parçaya bölünmüş durumda.
Suriye’deki iç savaşın ana aktörü ve savaşın yön belirleyicisi hiç kuşkusuz Irak Savaşı'nın ilk yıllarında kurulan IŞİD oldu.
Arap Baharı’nın Batı projesi olduğunu ilan edip ülkede şeriat kurallarıyla yönetim sağlamayı hedeflediğini duyuran IŞİD, Şubat 2014’de bağlı olduğu el-Kaide'den ayrıldığını duyurmuş, Haziran ayında da Hilafet ilan etmişti.
2014 IŞİD’İN YILI OLDU, ABD SAVAŞA KATILDI
 |
| Eylül 2014 Suriye Haritası |
- 2014’te Irak'ın Anbar, Nineve (Musul) Diyala, Babil, Kerkük ve Selahaddin, Musul illerinde çok büyük etkinlik gösterdi. Suriye İç Savaşı'nda Suriye'nin Humus, Rakka ve Halep bölgelerinde kontrolü sağladı.
- Esad’a karşı başlayan savaş, IŞİD’in oyuna dâhil olmasıyla birlikte yön değiştirdi.
- ABD ilk kez Suriye’nin kuzeyini ele geçiren IŞİD’e karşı 2014 Eylül ayında hava harekâtı düzenledi.
- O tarihten itibaren, bu güne kadar toprak kaybeden örgüt, arada Ramadi, Rutba, Palmira gibi bölgeleri yeniden ele geçirerek yıkılmadığını gösterdi.
2015 RUSYA SAVAŞA DAHİL OLDU, YPG FIRAT’IN BATISINA GEÇTİ
- 2015’te özellikle Suriye kuzeyinde harita yeniden şekillendi.
- Temmuz 2015’te Suriye’de Rakka’ya bağlı Tel Abyad YPG kontrolüne geçti. Ekim 2015’te Rusya, Suriye'de yönetim karşıtı silahlı gruplara yönelik hava saldırılarına başladı.
- Ancak bu tarihe kadar 100 binin üzerinde hava saldırısına karşın IŞİD, ülke kuzeyinde özellikle Halep’te tutunmaya devam etti.
- 2015 sonuna kadar YPG Fırat nehrinin doğusundaydı.
- 26 Aralık 2015’te ABD destekli YPG, Türkiye sınırının 80 km güneyinde Fırat’ın batısındaki IŞİD üssünü ele geçirdi. Saldırıyla Fırat’ın batısına geçmek için köprü konumundaki Tişrin Barajı da ele geçirildi. Barajın ele geçirilmesiyle Türkiye’nin “kırımızı çizgim” dediği Fırat Nehri’nin batısına YPG adım atmış oldu. YPG, 2015’i Menbiç’in doğusunda küçük bir bölgeyi ele geçirmiş olarak kapattı. Bu ana kadar Menbiç, Cerablus, Rai bölgeleri ise IŞİD kontrolünde olmaya devam etti.
- Suriye ve Irak’ta asıl belirleyici gelişmeler 2016’da yaşandı.
İşte Suriye ve Irak savaşında 2016’ya damgasını vuran dönüm noktaları:
- ŞUBAT: 15 Mayıs 2015’te IŞİD’in kontrolüne geçen Ramadi’nin ele geçirilmesi için Irak ordusu Kasım 2015’te kente yönelik saldırı başlattı. 4 ay süren saldırılar sonrası Ramadi, Şubat 2016’da Irak ordu güçlerinin kontrolüne geçti.
- MART: Suriye ordusu Palmira'yı IŞİD'den geri aldı. IŞİD, Palmira’yı ilk kez 2015 Mayıs’ında ele geçirmişti.
ABD, SURİYE DEMOKRATİK GÜÇLERİ'Nİ (SDG/SDF) KURDU
- NİSAN: Suriye Demokratik Güçleri (DGS) veya SDF, PYD’nin Fırat’ın batısına geçme operasyonu hazırlıkları kapsamında, ilk kez IŞİD elindeki Menbiç’e operasyon hazırlıkları kapsamında Nisan ayı başında oluşturuldu. Oluşum ABD tarafından Türkiye'nin YPG'ye karşı tutumu nedeniyle, örgütü kamufle etmeye yönelik bir organizasyon olarak kendisini gösterdi. Zira oluşumda yer aldığı belirtilen 13 grubun çoğunun adı sadece kağıt üzerinde yer aldı. Grup, ABD kontrolünde 2 Nisan 2016’da protokol imzaladı. Örgüt Fırat batısında ele geçireceği her bölge için de bu nokta “Askeri Konsey” oluşturma kararı aldı. İlk konsey de Menbiç için oluşturulan “Menbiç Askeri Konseyi” (Manbij Military Council) oldu. Detaylara bak.
 |
| Suriye kuzeyi. Ocak 2016. YPG Fırat'ın batısına adım atıyor. Menbiç saldırısı öncesi. Cerablus, Rai, Dabık IŞİD kontrolünde. |
- TEMMUZ: 2015 Aralık ayında Fırat nehrinin batısına adım artan YPG, ABD hava desteği ile Menbiç’i ele geçirdi. Mayıs 2016’da başlayan saldırılar, Temmuz ayında sonuçlandı.
- AĞUSTOS: Suriye savaşına Rusya’dan sonra Türkiye de dâhil oldu. 24 Ağustos’ta Fırat Kalkanı Operasyonu başladı.
- AĞUSTOS: 24 Ağustos’ta Fırat Kalkanı adıyla muhalif gruplar eşliğinde IŞİD’in kontrolündeki Suriye kuzeyindeki Halep’e bağlı Cerablus, Rai (Çobanbey) Savran (Dabık) bölgeleri ele geçirildi.
- EKİM: 10 Haziran 2014’TEN BERİ IŞİD'in elinde olan Irak Musul'a yönelik ilk saldırılar Mart ayında başladı. 24 Mart'ta Irak Ordusu ve Peşmerge, Musul'un bazı köylerinde denetimi ele geçirdi. ABD destekli koalisyon da havadan IŞİD hedeflerini vurdu.
- Ancak birleşik güçlerden oluşan asıl saldırılar 17 Ekim’de başladı. Operasyon Irak Başbakanı Haydar el-Abadi'nin gece saat 01.40 sıralarında devlet televizyonundan yaptığı basın açıklamasıyla başladı.
YPG, RAKKA'YA SALDIRI BAŞLATTI
- KASIM: YPG, Suriye Demokratik Güçleri şemsiyesi altında, 5 Kasım'da Rakka'ya yönelik "Fırat'ın Gazabı" adını verdiği saldırıyı duyurdu. Kuzeyden, Ayn isa yönlü başlayan saldırı fiyaskoyla sonuçlandı. ABD, Rakka için yeni plan hazırlığı yapmaya başladı. Plan Türkiye'ye sunuldu.
- ARALIK: IŞİD, Mart ayında Suriye rejim ordusuna kaybettiği Humus'a bağlı Palmira'yı yeniden ele geçirdi. 8 Aralık gece saatlerinde başlayan saldırılar sonrası Palmira (Tedmur) 12 Aralık’ta IŞID kontrolüne girdi. IŞİD, Palmira’da Rus üssünü ele geçirdikten sonra batıdaki rejim üssü T4’ün batısına kadar ilerledi.
- ARALIK: ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford’un Türkiye’de mevkidaşı Hulisi Akar’la 6 Aralık’ta görüşmesinden sonra 9 Aralık 2016’da Rakka ve El Bab’a yönelik saldırı başladı. ABD destekli YPG, Fırat’ın Gazabı adıyla Rakka’ya bu kez kuzeybatıdan ikinci saldırısını, TSK destekli ÖSO güçleri ise El Bab’a ilk saldırısını eşzamanlı başlattı. YPG Rakka saldırısında kentin kuzeybatısında Fırat Nehri’nin doğu alanlarını ele geçirdi, kente 35 kilometreye kadar yaklaştı. ÖSO ve TSK’nın Bab yönlü saldırılarında ise büyük darbe alındı. ABD’nin hava desteği vermediği operasyonda Türk jetleri çok sayıda hava harekâtı düzenledi. Ancak bombalı araç saldırıları El Bab operasyonunu yavaşlattı. TSK mensubu 40’tan fazla asker çatışmalarda yaşamını yitirirken yaralı sayısı 70’e ulaştı. ÖSO’ya bağlı çok sayıda savaşçı da operasyonlarda hayatını kaybetti. TSK ve ÖSO 2017’ye El Bab kapısından adım atamadan girmiş oldu.
 |
| Eylül-Aralık 2016: Suriye kuzeyi Halep... Muhaliflerin kentte silah bırakarak teslim olması sonrası kent rejim kontrolüne geçti. |
HALEP MERKEZ REJİM KONTROLÜNDE
- ARALIK: 22 Aralık'ta Halep merkezde bulunan tüm muhalifler otobüslerle İdlib'e tahliye edildi. Böylece Suriye ordu güçleri Halep merkezi tamamen kontrol altına aldı. Detaylara bak
IŞİD, TÜRK ASKERLERİ OLDUĞUNU İLERİ SÜRDÜĞÜ 2 KİŞİNİN YAKILMA GÖRÜNTÜLERİNİ YAYINLADI
- IŞİD, 2015'te kaçırdığı Er Sefter Taş ile asker olduğunu iddia ettiği Fethi Şahin'i yakarak infaz ettiğine dair video yayınladı. Kasım 2016'da El Bab bölgesinde rehin alınan Özel Kuvvetler mensubu Astsubay Kıvanç Kaşıkçı ile Muhammed Duran Keskin'in de infaz edildiğini duyurdu. Yayınlanan video ile ilgili Türk makamları "inceleme" açıklaması yaparken, resmi makamlar 2016 içinde bu iddiaları doğrulamadı. Detaylara bak.
SURİYE GENELİNDE ATEŞKES İLAN EDİLDİ
- ARALIK: 28 Aralık'ta Türkiye-Rusya arasında süren müzakereler sonrası ateşke konusunda mutabakat sağlandığı duyuruldu. IŞİD, Nusra ve YPG'nin dışında tutulduğu anlaşma 31 Aralık'ta BM'ye gönderildi. Detaylara bak Haberyirmi
YORUMLAR